Džojs kao čitalac svojih tekstova ili koncept obrnutog paterniteta

Vanja D. Vukicevic Garic

Апстракт


Polazeći od fenomenološke isprepletanosti procesa čitanja i pisanja, ovaj rad ispituje dejstvo teksta na autora kroz kapitalna ostvarenja Džejmsa Džojsa, ukazujući na višestruke potencijale njegove uloge recipijenta i redaktora vlastitih tekstova. Iako je uvijek važio za visokointencionalnog autora koji vrši gotovo sadističku kontrolu nad tekstom, Džojs se pokazao i kao visoko(samo)svjesni čitalac svojih tekstova, o čemu svjedoče tragovi njegovog kreativnog procesa, koji upućuju na nadogradnju starih postupaka novim, što je evidentno kroz stilski pastiš koji svjedoči o naknadnom promišljanju prethodnih spisateljskih izbora. Ističući intertekstualne i intratekstualne veze koje postoje među Džojsovim djelima i unutar njih, nastojaćemo da ukažemo na znakove čitanja prije i nakon pisanja, kroz koje se jasno vide pomjeranja u autorovom poetskom i autopoetskom razvoju, nastala kao posljedica recepcije vlastitog opusa. Džojsova autoreferencijalnost je prisutna kako na tematskom tako i na formalnostrukturnom nivou njegovih tekstova, što se jasno vidi u zadržavanju, odbacivanju i ponavljanjima brojnih pripovjednih postupaka. Ideja da tekst mijenja, proizvodi i rađa svog autora ovdje je, takođe, ilustrovana kroz sagledavanje njegove nezavisnosti i nesvodivosti na definitivna čitanja, što preokreće onu za Džojsa relevantnu relaciju paterniteta, jer se ispostavlja da je autor ne samo autoritativni otac svog djela već i njegov potomak, spreman da se drugačije oblikuje za svoje buduće tekstove. Na osnovu Bartovih teza izloženih u djelu Zadovoljstvo teksta (The Pleasure of the Text, 1975), cilj ovog rada jeste da pokaže da i Džojsov proces pisanja i kritičkog čitanja uvijek oscilira između poznatog i nepoznatog, čitljivog i nečitljivog, odredivog i neodredivog, jasnog i tajanstvenog vida interakcije sa tekstom, što i čini njegovu prozu neiscrpno intrigantnom i trajno aktuelnom.

Кључне ријечи


autorska pozicija; recipijent i redaktor; intertekstualnost; autoreferencijalnost; autonomija teksta; roditeljska veza.

Пуни текст:

PDF

Референце


Armand, Louis; Clare Wallace (eds.), (2006), Giacomo Joyce: Envoys of the Other, Prague: Litteraria Pragensia.

Barthes, Roland (1975), The Pleasure of the Text, translated by Richard Miller, New York: Hill and Wang.

Brown, Homer Obed (1975), James Joyce’s Early Fiction: A Biography of a Form, Cleveland: Archon Books.

Ellmann, Richard (1982), James Joyce, New York: Oxford University Pres.

Kiberd, Declan (2009), Ulysses and Us: The Art of Everyday Living, London: Faber and Faber.

Kiš, Danilo (2007), Život, literatura, priredila Mirjana Miočinović, Novi Sad: Prosveta.

McCormick, Kathleen (1991), Ulysses, “Wandering Rocks”, and the Reader: Multiple Pleasures in Reading, New York: The Edwin Mellen Press.

Michael Seidel (2002), James Joyce: A Short Introduction, Massachusetts and Oxford: Blackwell Publishers.

Riquelme, John Paul (1983), Teller and Tale in Joyce’s Fiction: Oscillating Perspectives, Baltimore and London: The John Hopkins University Press.

Susan Sontag (2012), „Je li ovo knjiga koju pišem?“ Art, Vijesti, 14. jul 2012.

Scholes, Robert; Litz, A. Walton, (eds.), (1996), James Joyce/Dubliners: Text and Criticism, New York: Penguin Books.

The Essential James Joyce (1948), edited by Harry Levin, With an Introduction and Prefaces by Harry Levin, Jonathan Cape: Penguin Books.

Joyce, James (1984), Stephen Hero, edited with an Introduction by Theodore Spenser, Foreword by John J. Slocum and Herbert Cahoon, London: Panther Books.

Džojs, Džejms (1988), Pisma Nori, preveo Novica Petrović, Niš: Gradina.

Džojs, Džejms (2001), Uliks, prevod i komentari: Zoran Paunović, Podgorica: CID.

Džojs, Džejms (2005), Portret umetnika u mladosti, preveo Petar Ćurčija, Beograd: Mono & Manana.

Joyce, James (1992), Finnegans Wake, New York: Penguin.

Joyce, James (1993), Dubliners, Hertfordshire: Wordsworth Classics.

Joyce, James (1996), A Portrait of the Artist as Young Man, London: Penguin Books.

Joyce, James (1996), Ulysses, New York: Penguin.

Joyce, James (2002), Exiles, New York: Dover.

Joyce, James, Giacomo Joyce, www.giacomojoyce.umbrafilm.nl (pristupljeno: 16. juna 2012).

Joyce, Stanislaus (2003), My Brother’s Keeper: James Joyce’s Early Years, edited, with an Introduction and Notes by Richard Ellmann, Preface by T. S. Eliot, Da Capo Press.




DOI: http://doi.org/10.21618/fil1715290v

Рефбекови

  • Тренутно не постоје рефбекови.


Creative Commons License

ISSN 1986-5864

E-ISSN 2233-1158