KONCEPT UČTIVOSTI U SRPSKOM I KINESKOM JEZIKU: PRAGMATIČKO-KONTRASTIVNA ANALIZA

Apstrakt

Rad se bavi kontrastivnom analizom koncepta učtivosti u srpskom i kineskom jeziku iz perspektive pragmatičkog i kulturološkog pristupa. Polazeći od univerzalnih modela učtivosti, posebno teorije „obraza” Brauna i Levinsona i pragmatičkog modela Džefrija Liča, rad ispituje u kojoj mjeri ovi teorijski okviri mogu objasniti različite načine na koje se učtivost realizuje u dvije tipološki i kulturološki udaljene jezičke zajednice. Analiza se zasniva na kvalitativnoj kontrastivnoj metodi i obuhvata konceptualne dimenzije učtivosti u srpskom i kineskom jeziku, uključujući formalne jezičke strategije, normativne društvene obrasce i kulturološke principe koji oblikuju komunikaciju. Rezultati istraživanja pokazuju da je učtivost u srpskom jeziku u velikoj mjeri formalno kodirana kroz gramatičke i leksičke obrasce koji označavaju društvenu distancu, dok je u kineskom jeziku snažno povezana sa konfucijanskim konceptom „li”, očuvanjem „obraza” (mianzi) i principom društvene harmonije. Rad ukazuje na ograničenja univerzalističkih teorija učtivosti i naglašava značaj kulturološkog konteksta u analizi pragmatičkih fenomena.